Spis treści
Wypadki w przemyśle meblarskim - statystykiPotrzebujesz pomocy związanej z tym tematem?
ul. Przemysłowa 10
40-020 Katowice
PL9542792700
W 2023 roku w przemyśle meblarskim odnotowano mniej wypadków niż w 2022 roku, jednak nadal jest to jedna z najbardziej wypadkowych branż w przetwórstwie przemysłowym. Największym zagrożeniem dla pracowników branży meblarskiej są maszyny, jednak należy przeciwdziałać również zagrożeniom chemicznym i fizycznym. W tym artykule analizujemy bezpieczeństwo w przemyśle meblarskim pod kątem zagrożeń oraz sposobów na zapobieganie im.
W 2023 roku w zakładach produkujących meble zgłoszono 1489 wypadków przy pracy, w których ucierpiało 1489 osób (w tym 2 osoby poniosły śmierć, a 16 osób odniosło ciężkie obrażenia). Dla porównania, w 2022 roku odnotowano 1638 poszkodowanych, w 5 ofiar śmiertelnych i 12 poszkodowanych z obrażeniami ciężkimi. Najwięcej poszkodowanych było wśród pracowników ze stażem pracy nieprzekraczającym jednego roku. Urazy najczęściej były spowodowane przez kontakt z przedmiotem ostrym, chropowatym lub twardym, a także przez uderzenie przez obiekt w ruchu i uderzenie w obiekt nieruchomy.
Branża meblarska jest jedną z najsilniej rozwijających się gałęzi przemysłu w kraju, a Polska należy do czołówki największych eksporterów mebli na świecie. Jest to zasługa łatwego dostępu do surowca oraz nowoczesnego procesu technologicznego, które bazuje na maszynach sterowanych komputerowo, automatyzacji procesów i robotyzacji. Jednak analizując bezpieczeństwo w przemyśle meblarskim, nie można zapominać o niewielkich zakładach produkcyjnych, w których stosuje się tradycyjne maszyny, a prace wykonywane są w dużej mierze ręcznie. W takich fabrykach ryzyko zranienia, stłuczenia, a także urazów zmiażdżeniowych i amputacji jest znacznie wyższe.
Podstawowe zagrożenia występujące przy produkcji mebli:
Pracownicy fabryki mebli mają do czynienia z wieloma czynnikami, które mogą doprowadzić do wypadku przy pracy lub rozwoju choroby zawodowej. Można im przeciwdziałać za pomocą tradycyjnych środków ochronnych, jak i nowoczesnych technologii BHP. Oto krótki przegląd rozwiązań, które zwiększają bezpieczeństwo w fabryce mebli.
W przemyśle meblarskim stosuje się różnego rodzaj obrabiarki, w tym szczególnie pilarki, frezarki, strugarki (grubiarki i wyrówniarki), tokarki, wytaczarki, szlifierki, polerki, okleinarki, dłutownice i wkrętarki. W lokalnych stolarniach wciąż bazuje się na tradycyjnych maszynach i urządzeniach, z kolei w produkcji masowej meble powstają na zrobotyzowanych liniach produkcyjnych. Jednak w każdym zakładzie produkującym meble może dojść do wypadku z udziałem maszyn, który może skutkować ciężkimi, a nawet śmiertelnymi obrażeniami ciała.
Bezpieczeństwo w przemyśle meblarskim wymaga zastosowania zabezpieczeń maszyn produkcyjnych. Są to między innymi:
Zabezpieczenia maszyn nie mogą być uszkodzone i muszą być dobrze dopasowane do zagrożenia. W przeciwnym razie mogą zwiększać ryzyko wypadków, ponieważ ich obecność może osłabiać czujność pracowników.
O bezpieczeństwo w fabryce mebli można zadbać również przez wdrożenie LOTO (Lockout/Tagout). Jest to system składający się z dobrych praktyk, procedur oraz urządzeń, które chronią pracownika przed niekontrolowanym uwolnieniem energii w trakcie wykonywania czynności konserwacyjnych i naprawczych. Istotą systemu LOTO jest skuteczne odizolowanie maszyny od źródeł energii, aby nie doszło do jej przypadkowego uruchomienia w trakcie serwisowania. W tym celu należy wyłączyć maszynę i odłączyć ją od źródła zasilania, a następnie zabezpieczyć urządzenie oddzielające energię. Stosuje się tutaj urządzenia zapobiegające zasilaniu maszyn oraz ostrzegające przed włączeniem maszyny.
System wentylacji ma duży wpływ na bezpieczeństwo w przemyśle meblarskim, ponieważ chroni pracowników przed wdychaniem szkodliwych oparów i pyłów, a ponadto zmniejsza ryzyko wybuchu i pożaru. Wydajność systemu musi być dostosowana do obciążenia zanieczyszczeniami (wymiana powietrza musi przebiegać z odpowiednią sprawnością, aby stężenie szkodliwych czynników nie przekraczało norm). W fabrykach mebli stosuje się systemy wentylacji mechanicznej centralnej, odciągi stanowiskowe oraz urządzenia wyposażone w filtry powietrza i sorbenty zanieczyszczeń. Prace lakiernicze wykonuje się w specjalnych kabinach lub w przystosowanych pomieszczeniach z wentylacją odciągową z wymianą powietrza.
Gdy zastosowane środki ochrony zbiorowej nie zapewniają wystarczającego poziomu bezpieczeństwa, pracownik powinien otrzymać środki ochrony indywidualnej. Ważne jest, aby środki te były dobrane stosownie do zagrożenia i oceny ryzyka zawodowego (np. innych masek używa się przy ekspozycji na pyły drewna, a innych przy pracy z preparatami zawierającymi lotne związki organiczne). Pracownik jest zobowiązany do stosowania otrzymanych ŚOI, natomiast pracodawca może kontrolować i egzekwować przestrzeganie tego obowiązku.
Środki ochrony indywidualnej zapewniające bezpieczeństwo w fabryce mebli:
Bezpieczeństwo w przemyśle meblarskim zwiększają znaki BHP, w tym znaki ewakuacyjne, przeciwpożarowe oraz znaki informacyjne i ostrzegawcze w obszarach, w których występują szczególne zagrożenia (np. elementy ruchome, hałas, substancje szkodliwe). Ponadto za pomocą symboli lub napisów można przypominać pracownikom o stosowaniu środków ochrony indywidualnej oraz o prawidłowym zachowaniu w danym miejscu (np. zakaz palenia). Do wykonania oznakowania można wykorzystać tablice, naklejki, farby, a także projektory LED znaków w BHP. Rzutniki to nowoczesne rozwiązanie, które sprawdza się w miejscach, gdzie tradycyjne znaki są nieskuteczne, mało widoczne lub podatne na uszkodzenie. Projektor może wyświetlać dowolny znak, co pozwala na dostosowanie oznakowania do specyficznych zagrożeń występujących w fabryce.
Inną formą oznakowania poziomego są linie bezpieczeństwa, za pomocą których można oznaczyć drogi transportowe, strefy niebezpieczne wokół maszyn czy obszary wyłączone z ruchu pieszych. Linie można wytyczyć farbą lub taśmą, jednak takie oznakowanie szybko znika pod warstwą pyłu i kurzu, a przy tym jest podatne na uszkodzenia. Mając na uwadze bezpieczeństwo w fabryce mebli, warto wziąć pod uwagę nowoczesne rozwiązania technologiczne. Przykładem jest wirtualna linia bezpieczeństwa, którą można wyświetlić za pomocą projektora lub lasera. Linia świetlna jest dobrze widoczna i odporna na trudne warunki, dzięki czemu zapewnia skuteczne i trwałe oznakowanie dróg wewnątrzzakładowych czy stref zagrożenia.
Bezpieczeństwo w przemyśle meblarskim jest zagrożone również przez wózki jezdniowe podnośnikowe, które są wykorzystywane do transportu materiału oraz gotowych wyrobów. Nadmierna prędkość i zasłanianie drogi przez transportowane ładunki często prowadzą do wypadków, w których poszkodowanym jest operator wózka lub inny pracownik. Zdarzeniom z udziałem wózków widłowych można jednak skutecznie zapobiegać za pomocą nowoczesnych rozwiązań antykolizyjnych, takich jak:
Wypadki w branży meblarskiej najczęściej są spowodowane przez niewłaściwe zachowanie pracownika. Dlatego bardzo ważne jest, aby osoby nowo zatrudnione odbyły szkolenie wstępne BHP z instruktażem stanowiskowym i aby wszyscy pracownicy uczestniczyli w szkoleniach okresowych. Pracownicy powinni nie tylko znać, ale i przestrzegać zasad BHP w trakcie wykonywania pracy. Ponadto bezpieczeństwo w fabryce mebli wymaga od pracowników ścisłego przestrzegania instrukcji obsługi lub dokumentacji technicznej maszyn, ponieważ to właśnie ruchome części maszyn i urządzeń powodują najcięższe wypadki w tej branży.